Pittsburq Universitetinin tədqiqatçıları sağlam və sürətli qocalma ilə əlaqəli qan əsaslı markerlər aşkar ediblər.

Bu da insanın bioloji yaşını - doğum tarixindən asılı olmayaraq, insanın hüceyrə və orqanlarının nə qədər tez qocaldığını proqnozlaşdırmağa imkan verir.

“Cebhe.info” xəbər verir ki, “Aging Cell” jurnalında dərc edilən yeni araşdırma bioloji yaşın əsasını təşkil edə biləcək yolları və əlaqələri müəyyən edir. İnsanların niyə fərqli yaşlandıqlarına işıq salır və qocalmanı ləngidə bilən və qorunmasını təşviq edən müdaxilələr üçün yeni hədəflər təklif edir.

“Təsəvvür edin ki, 65 yaşlı iki insan var: biri işə velosipedlə gedib, həftə sonları xizək sürən, digəri isə pilləkənləri qalxa bilməyən. Onların eyni xronoloji yaşı var, lakin bioloji yaşları çox fərqlidir. Niyə bu iki insanın yaşı fərqlidir? Bu sual mənim araşdırmalarıma təkan verir”,-deyə tədqiqatın baş müəllifi, Pitt Tibb Məktəbində geriatrik tibb üzrə dosent Aditi Gurkar bildirib.

Bu sualı cavablandırmaq üçün Gurkar və komandası sağlam və ya sürətlə qocalan 196 yaşlı yaşlı insanı sadə yeriş tapşırıqlarını necə asanlıqla yerinə yetirdikləri ilə müqayisə ediblər. Gəzinti qabiliyyəti ürək-damar sağlamlığının, fiziki gücün və nevroloji sağlamlığın vahid ölçüsü olduğundan, digər tədqiqatlar göstərir ki, bu, yaşlı yetkinlərdə xəstəxanaya yerləşdirmə, əlillik, funksional geriləmə və ölümün yeganə ən yaxşı proqnozlaşdırıcısıdır.

Yaşı 75 və daha yuxarı olan sağlam insanlar 15 dəqiqə istirahət etmədən pilləkənləri qalxa və ya yeriyə bildiyi halda, 65-75 yaş arası sürətlə qocalanlar bu testlər zamanı dincəlməli olublar.

Gurkar bildirib ki, tədqiqat sürətlə qocalan insanların xronoloji cəhətdən sağlam insanlardan daha gənc olması ilə unikaldır və bu, gəncləri yaşlı insanlarla müqayisə edən digər tədqiqatlardan fərqli olaraq, tədqiqatçılara xronoloji deyil, bioloji qocalmanın markerlərinə diqqət yetirməyə imkan verir.

İştirakçıların qan nümunələrində bioloji qocalmanın molekulyar barmaq izini müəyyən etmək üçün onlar iki qrupdan alınan qan nümunələri üzərində metabolomika - metabolitlərin, bədəndəki kimyəvi yollarla əmələ gələn molekulların təhlili apardılar.

Biologiyanın potensial determinantlarını proqnozlaşdıra bilən süni intellekt modelindən istifadə edərək, elm adamları bədəndə sağlam qocalmanı təşviq edən və ya qocalmanı sürətləndirən üç əsas metaboliti müəyyən ediblər.

Gələcək tədqiqatlarda onlar bu metabolitlərin və onları əmələ gətirən molekulyar yolların bioloji qocalmaya necə töhfə verdiyini araşdırmağı və prosesi yavaşlada biləcək müdaxilələri araşdırmağı planlaşdırırlar.

Xəzər
“Cebhe.info”