“Wegovy” və “Mounjaro” kimi yeni nəsil piylənmə dərmanları artıq çəki ilə mübarizədə ən çox istifadə edilən preparatlardandır. Lakin tədqiqatlar göstərir ki, bir çox xəstə müalicəni dayandırdıqdan sonra çəkisini bərpa edir.

“Cebheinfo.az” bu barədə “The Conversation”-a istinadən xəbər verir.

Bu dərmanlar GLP-1 adlanan dərman sinfinə aiddir. Onlar yeməkdən sonra ifraz olunan hormonların təsirini təqlid edir, insanların daha tez tox hiss etməsinə və iştahanı azaltmasına kömək edir. “Mounjaro” (tirzepatid) həmçinin qan şəkərinin idarə olunması və aclığın tənzimlənməsi ilə əlaqəli başqa bir hormona təsir göstərir.

Dünyada 1 milyarddan çox insanın piylənmə ilə yaşadığı üçün bu dərmanlar inqilabi müalicə vasitəsi hesab olunur. Lakin alimlər getdikcə müalicənin dayandırılmasından sonra nə baş verdiyi sualına diqqət yetirirlər.

Tədqiqatlara görə, bir çox xəstə müalicəni dayandırdıqdan sonra itirilmiş çəkinin əhəmiyyətli bir hissəsini bərpa edir. Bu, həmçinin ürək-damar risk faktorları da daxil olmaqla müəyyən sağlamlıq göstəricilərinin pisləşməsinə səbəb ola bilər.

Alimlər bunu dərmanların təsirinin birbaşa iştaha nəzarəti ilə əlaqəli olması ilə izah edirlər. Müalicə zamanı bir çox insan qida haqqında daimi düşüncələri, müəyyən qidalara olan istək və aclıq hisslərini itirir. Dərmanı dayandırdıqdan sonra bu təsir tədricən azalır, iştaha qayıdır və əvvəlki pəhrizi qorumaq daha çətinləşir.

Bu, insanın arıqladığı, sonra yenidən çəki aldığı və yenidən müalicəyə başladığı bir növün ortaya çıxması ilə bağlı narahatlıqlar doğurur.

Mütəxəssislər qeyd edirlər ki, problem dərmanların özündə deyil. Onlar effektiv olduqlarını sübut ediblər və piylənmədən əziyyət çəkən insanların sağlamlığını əhəmiyyətli dərəcədə yaxşılaşdıra bilərlər. Lakin piylənmə getdikcə yalnız pəhriz və iradə gücündən deyil, həm də bioloji amillərdən, həyat tərzindən, stress səviyyələrindən, yuxudan, sağlam qidalara çıxışdan və sosial şəraitdən təsirlənən xroniki bir xəstəlik kimi qəbul edilir.

Həkimlər hesab edirlər ki, GLP-1 dərmanlarına tək bir həll yolu kimi deyil, həyat tərzi dəyişiklikləri üçün şərait yaradan bir vasitə kimi baxılmalıdır. İştahın azalması ilə xəstələr daha asan davamlı vərdişlər formalaşdıra bilərlər: sağlam pəhriz saxlamaq, fiziki aktivliyi artırmaq və həddindən artıq yeməyi tetikleyen vəziyyətləri idarə etməyi öyrənmək.

Eyni zamanda, bu cür dərmanların artan populyarlığı səhiyyə sistemi üçün yeni çətinliklər yaradır. Bəzi xəstələr, xüsusən də ağır piylənmə və əlaqəli xəstəlikləri olanlar uzunmüddətli terapiya tələb edə bilərlər. Digərləri isə xərc, giriş məhdudiyyətləri və ya şəxsi vəziyyətlərə görə təkrar müalicə kurslarına ehtiyac duya bilərlər.

Xəzər
“Cebheinfo.az”