Arxeoloqlar bir neçə ildir Avropanın ən qeyri-adi və narahatedici neolit ​​dövrü dəfnlərindən birinin sirrini açmağa çalışırlar. Təxminən 7000 illik 78 nəfərin qalıqları Slovakiyanın cənub-qərbindəki Vráble-Velké Lehemby qədim yaşayış məskənində aşkar edilib. Onlaırn hamısı başsız olubş

"Cebheinfo.az" xəbər verir ki, kəşf 2022-ci ildə edildikdə, bir çox tədqiqatçı bunun kütləvi qətl, müharibə və ya hətta insan qurbanlarının sübutu olduğunu düşünürdü. Lakin,"Proceedings of the Prehistoric Society" jurnalında dərc olunan yeni bir araşdırma tamamilə fərqli bir mənzərəni ortaya qoyur.

Yaşayış məskəni Bratislavadan təxminən bir saatlıq məsafədə, müasir Vráble şəhərinin yaxınlığında yerləşirdi. Bu, Mərkəzi Avropada öz dövrünün ən böyük və ən mürəkkəb yaşayış məskənlərindən biri idi. Arxeoloqlar burada təxminən 350 ev aşkar etdilər ki, onlardan təxminən 80-i bir vaxtlar məskunlaşmışdı. İnsanlar burada təxminən eramızdan əvvəl 5250-ci ildən 4950-ci ilə qədər bir neçə əsr yaşayıblar.

Tədqiqatçılar xüsusilə cəsədlərin təsadüfi şəkildə, sözün əsl mənasında bir-birinin üstünə yığıldığı bir çuxura diqqət çəkinlər. Tapılan qalıqlar arasında yalnız bir uşağın kəlləsi qalmışdı. Digərlərinin başı olmayıb.

Əvvəlcə bu mənzərənin vəhşicəsinə qırğın nəticəsində baş verdiyi düşünülürdü. Lakin sümüklərin daha ətraflı təhlili zamanı zorakılıqla baş kəsmə əlamətləri aşkar edilməyib. Əksinə, alimlər başların cəsədlərdən çox diqqətlə və insanlar öldükdən sonra çıxarıldığı qənaətinə gəliblər.

Xüsusilə vacib bir dəlil təkcə kəllələrin deyil, həm də alt çənələrin olmaması idi. Əgər başlar təsadüfən məhv edilsəydi və ya itirilsəydi, bu sümüklərin bəziləri qalıqlar arasında qorunub saxlanılardı. Lakin arxeoloqlar belə bir fraqment tapmayıblar.

Bundan əlavə, xəndək divarının yaxınlığında başın bədəndən diqqətlə çıxarıldığını göstərən boyun fəqərələri aşkar edilib. Tədqiqatçıların fikrincə, bu, edam deyil, diqqətlə yerinə yetirilən ölüm sonrası prosedurdur.

Hazırda ən çox ehtimal olunan izahat əcdadlara sitayişlə bağlıdır. Bir sıra qədim cəmiyyətlərdə mərhumun kəllələri xüsusi ritual əhəmiyyətə malik idi və bədənin qalan hissəsindən ayrı saxlanıla bilərdi. Oxşar təcrübələr digər Neolit ​​dövrü yerlərində də olub..

Ən məşhur nümunə Türkiyə ərazisindəki Çatalhöyük yaşayış məntəqəsidir. Orada arxeoloqlar ölümdən sonra kəllələrin çıxarıldığına dair dəlillər də tapıblar. Lakin mühüm bir fərq var: Çatalhöyükdə kəllələrin özləri tapılıb, Vrabledə isə izsiz yoxa çıxıblar.

Kil Universitetinin tədqiqat rəhbəri Martin Furholt-a görə, əsas çətinlik müasir insanların dünyagörüşü bizimkindən kökündən fərqli olan bir cəmiyyətin rituallarını anlamağa çalışmalarıdır.

Onlarla kəllənin hara yoxa çıxdığı və qədim icmanın həyatında hansı rol oynadıqları məlum deyil. Bəlkə də gələcək qazıntılar onların gizləndiyi yeri tapmağa kömək edəcək. Hələlik Slovakiya yaşayış məntəqəsi Avropa Neolit ​​dövrünün ən sirli arxeoloji yerlərindən biri olaraq qalır.

Xəzər

"Cebheinfo.az"