Arxeoloqlar İraqdakı Kaburstan qədim yaşayış məntəqəsində Ərbil bölgəsində tapılan ilk böyük mixi yazılı inzibati lövhələr kolleksiyasını aşkar ediblər.

"Cebheinfo.az" xəbər verir ki, bu lövhələrlə yanaşı, şəhərin genişmiqyaslı dağıntılarının izləri, ölü sakinlərin qalıqları və güclü müdafiə istehkamları da tapılıb. Bütün bunlar tədqiqatçılara ərazini təxminən dörd min il əvvəl mühasirəyə alınmış və ələ keçirilmiş qədim Qəbrə şəhəri ilə əlaqələndirməyə imkan verib.

Xüsusilə dəyərli olanlar arasında xarabalığa çevrilmiş sarayın təbəqələrində tapılan iyirmi mixi yazılı lövhə və yüzdən çox gil möhür var. Mətnlərin əksəriyyətində şəhərin gündəlik həyatını göstərən iqtisadi və inzibati qeydlər olub. Tapıntılar arasında Qəbrənin süqutundan bir az əvvəl yüksək vəzifəli bir məmuru tərəfindən yazılmış ola biləcək bir məktub da var.

Ən təəccüblüsü odur ki, bir neçə lövhə şəhərin məhv edilməsindən əvvəlki günlərə aiddir. Bu, tədqiqatçılara qədim mərkəzin mövcudluğunun son günlərini demək olar ki, real vaxt rejimində görmək üçün nadir bir fürsət verir.

Arxeoloqlar bir-birinin üstünə qoyulmuş iki dağıntı təbəqəsi aşkar ediblər. Çökmüş divarlar, qalın kül təbəqələri, tonqal izləri və çoxlu sayda qırıq saxsı qab genişmiqyaslı hücumu göstərir.

Mərkəzi Florida Universitetinin layihə rəhbəri Tiffany Early-Spadoniyə görə, aşkar edilmiş qalıqlar qədim Mesopotamiya mənbələrində təsvir edildiyi kimi Qabranın mühasirəsinin təsviri ilə olduqca uyğundur. Tarixi qeydlərə görə, şəhər eramızdan əvvəl ikinci minilliyin əvvəllərində Şimali Mesopotamiyanın ən güclü padşahlarından biri olan I Şəmşi-Adad tərəfindən fəth edilmişdir.

Alimlər hesab edirlər ki, bu, bəlkə də bütün Şimali Mesopotamiyada Orta Tunc dövründə mühasirə müharibəsinin ən inandırıcı arxeoloji sübutudur.

Saray xarabalıqları arasında tədqiqatçılar on yeddi nəfərin qalıqlarını aşkarlanıb.

Qurbanlardan heç biri adi ayinlərə uyğun olaraq dəfn edilməyib. Yaxınlıqda heç bir dəfn mərasimi qurbanı və ya dəfn mərasiminin əlamətləri tapılmayıb. Bəzi cəsədlər hücum zamanı öldükləri yerdə olub. Bir kişi daş quyunun yanında üzüaşağı tapılıb.

Arxeoloqlar üçün bu cür tapıntılar xüsusilə dəyərlidir, çünki onlar bizə sonrakı dəfnlərdən daha çox hərbi münaqişənin dərhal nəticələrini görməyə imkan verir.

Mütəxəssislər hazırda ölülərin mənşəyini və aralarındakı mümkün ailə əlaqələrini müəyyən etmək üçün izotop analizi və qədim DNT testi aparırlar.

Eyni dərəcədə vacib bir kəşf 80 hektardan çox ərazini əhatə edən ərazinin geofiziki tədqiqatıdır. Maqnitometriyadan istifadə edərək alimlər yaşayış məntəqəsini əhatə edən qalaları olan güclü bir şəhər divarı kəşf edivlər.

Bu istehkamlar Qabra mühasirəsini təsvir edən məşhur Daduşi Kralının qələbə stelinin təsvirlərini xatırladır. Bu yeni məlumatlar Qaburstanın uzun müddət itirilmiş hesab edilən əfsanəvi şəhər olduğuna dair əlavə dəlillər təqdim edir.

Bundan əlavə, arxeoloqlar drenaj sistemi olan yaxşı qorunmuş bir küçə, eləcə də sakinlərin yemək hazırladığı və tekstil istehsal etdiyi yaşayış yerləri aşkar etdilər. Bütün bunlar şəhər həyatının yüksək səviyyədə təşkil olunmasından xəbər verir.

Xəzər

"Cebheinfo.az"