Alimlər hüceyrələrə işğalçı virus və bakteriyaları məhv etməyə imkan verən, əvvəllər məlum olmayan immun müdafiə mexanizmi kəşf ediblər. 

Bu kəşf bədənin infeksiyalarla necə mübarizə apardığına dair anlayışımızı dəyişdirə və yeni müalicələrə yol aça bilər.

“Cebheinfo.az” xəbər verir ki, tədqiqatın nəticələri “Molecular Cell” jurnalında dərc edilib. Beynəlxalq alimlər qrupu yeni mexanizmi "antikor yönümlü ksenofagiya" (ADX) adlandırıb.

Adətən immun sistemi hüceyrənin xaricindən fəaliyyət göstərir. Antikorlar qandakı viruslara və ya bakteriyalara birləşir və immun hüceyrələrinin təhlükəni tanımasına və məhv etməsinə kömək edir. Lakin bəzi patogenlər hələ də bu müdafiəni pozaraq sağlam hüceyrələrə nüfuz edə bilirlər.

Alimlər deyirlər ki, mübarizə bununla bitmir.

Tədqiqatçılar TRIM21 adlı xüsusi bir zülalın hüceyrələrin içərisində fəaliyyət göstərdiyini aşkar ediblər. O, artıq işğalçı virusa və ya bakteriyalara birləşmiş antikorları tanıya bilir. 

Bu siqnalı aldıqdan sonra zülal həyəcan siqnalı verir və işğalçını ubikvitin molekulyar etiketi ilə işarələyir. Bu, özünü həzm prosesini tətikləyir, hüceyrə sanki təhlükəli obyekti içəridən məhv edir.

Alimlər bu mexanizmi patogen bədənin xarici müdafiəsini keçə bildikdə işə düşən daxili təhlükəsizlik sistemi ilə müqayisə edirlər.

Təcrübələr göstərib ki, yeni mexanizm həm adenoviruslar, həm də Salmonella bakteriyaları ilə mübarizə apara bilir. Xüsusilə əhəmiyyətli olan odur ki, əməliyyat prinsipi tamamilə fərqli patogen növləri üçün eyni idi.

Kəşfin əhəmiyyətini yoxlamaq üçün tədqiqatçılar müxtəlif insan hüceyrə xətlərini araşdırıb və siçanlar üzərində təcrübələr aparıblar. Nəticələr göstərib ki, TRIM21 zülalı bədənin demək olar ki, bütün toxumalarında mövcuddur və infeksiyalar zamanı aktiv şəkildə istehsal olunur. Bu, kəşf edilmiş müdafiə mexanizminin yalnız müəyyən orqanlarda deyil, bütün bədəndə işlədiyini göstərir.

Böyük Britaniya Tibbi Tədqiqat Şurasının Molekulyar Biologiya Laboratoriyasının tədqiqat rəhbəri Leo Ceymsə görə, TRIM21 olmadan orqanizm viruslara qarşı təbii müdafiəsinin əhəmiyyətli bir hissəsini itirir. Bu, yeni mexanizmin sadəcə ehtiyat sistem deyil, immunitetin fundamental komponenti olduğunu göstərir.

Alimlər bu kəşfin mühüm tibbi təsirləri ola biləcəyinə inanırlar. Gələcəkdə TRIM21-in təhlükəni daha tez tanımasına, hüceyrələr daxilində məhvinə imkan verən təhlükəli virusları və bakteriyaları antikorlarla xüsusi olaraq etiketləyən dərmanlar yaratmaq mümkün olacaq.

Xəzər
“Cebheinfo.az”