“İrəvan Türkiyə və Azərbaycanla münasibətləri normallaşdırmağa çalışarkən və ABŞ-nin rəhbərlik etdiyi nəqliyyat dəhlizini dəstəkləyərkən, Ermənistanın Baş naziri Nikol Paşinyan İranı layihənin onun maraqlarını təhdid etmədiyinə inandırmağa çalışır”.

“Cebheinfo.az” xəbər verir ki, bunu "Al-Monitor" yazır.  Nəşrin qeyd etdiyi kimi, Paşinyan bu həftə Tehrana səfər edən və İranın Ali Lideri Ayətullah Əli Xameneyinin vəfatından sonra keçirilən yas mərasimlərində iştirak edən azsaylı xarici liderlərdən biri olub:

“Bu yaxınlara qədər belə bir addım tamamilə təbii hesab olunurdu. İran, Rusiya ilə birlikdə uzun müddətdir ki, Ermənistanın əsas, lakin narahat olan müttəfiqlərindən biri olub. 

Bu gün İrəvan Kremlin orbitindən çıxmağa və ABŞ və Avropa Birliyi ilə strateji əlaqələr qurmağa çalışır, eyni zamanda tarixi düşmənləri olan Türkiyə və Azərbaycanla uzunmüddətli sülh axtarır”.

Mənbə yazır ki, ABŞ və İran arasında davam edən qarşıdurma fonunda Paşinyanın səfəri mübahisəli görünə bilər: 

“Lakin 6 iyulda Rusiyanın Baş naziri Mixail Mişustinlə görüşdüyü Yekaterinburqa səfərindən sonra baş tutan bu səfər Ermənistan Baş nazirinin kiçik, dənizə çıxışı olmayan ölkəsini daha da qarışıqlıqdan qorumaq üçün hansı çətin tarazlığı qorumalı olduğunu vurğulayır”.

ABŞ və İsrailin hücumları qarşısında gözlənilməz müqavimətindən ruhlanan İran 44 kilometrlik sərhədi paylaşdığı Ermənistan da daxil olmaqla, daha böyük əminlik nümayiş etdirməyə başlayıb. Bu kiçik sərhəd İranın Qara dənizə çıxışı üçün strateji əhəmiyyət kəsb.

İranla münasibətlərdə ən aktual məsələlərdən biri "Tramp marşrutu" olan TRIPP olaraq qalır. Tehran layihənin əsl məqsədinin İranı Ermənistan və Gürcüstandan fiziki olaraq ayırmaq, eləcə də gələcək münaqişə halında marşrutu qorumaq vəzifəsi daşıyan Amerika təhlükəsizlik podratçılarına dayaq nöqtəsi təmin etmək olduğundan qorxur”.

İranın Ermənistandakı səfirinin mətbuat konfransında TRIPP məsələsini qaldırması da təəccüblü deyil: 

“ABŞ-nin İrana son gecə hücumlarını xatırladan diplomat bildirib ki, İranın Amerikanın sərhədlərində olması ilə bağlı tamamilə qanuni və məntiqi narahatlıqları aydın şəkildə həll edilməlidir".

"Al-Monitor"-a müsahibə verən analitiklər hesab edirlər ki, Ermənistan diplomatiyası "aşılması lazım olan böyük bir maneə" ilə üzləşir. Onlar hesab edirlər ki, İrəvanın İran tərəfi ilə dialoq qurması, narahatlıqlarını və qırmızı xətlərini başa düşməsi və bu layihənin İrana qarşı yönəlmədiyini və İranın özünün də yeni nəqliyyat marşrutlarının açılmasından faydalana biləcəyini izah etməsi lazımdır:

“Bu, İranın dəmir yolu da daxil olmaqla, Qara dənizə çıxışını saxlayacağına və layihədə müəyyən pay alacağına dair zəmanət tələb edir. Lakin belə bir ssenarini təsəvvür etmək çətindir, çünki layihəni həyata keçirmək üçün yaradılan şirkətin 74%-i ABŞ-a, yalnız 26%-i isə Ermənistana məxsusdur”.

Nəşrin məlumatına görə, Ermənistan üçün əsas problem birbaşa İran müdaxiləsi riski deyil:  

“Tehranın hazırkı beynəlxalq təcridi nəzərə alınmaqla bu ssenari ehtimalı azdır. Daha ciddi təhlükə Türkiyənin yaxın gələcəkdə Ermənistanla quru sərhədini açmaması ehtimalıdır.

Belə qeyri-müəyyənliklə qarşılaşan Paşinyan, Rusiyanın Ermənistandakı iqtisadi və hərbi təsirini zəiflətmək istəyinə baxmayaraq, həm Tehran, həm də Moskva ilə münasibətləri qorumağa məcburdur.

Xəzər
“Cebheinfo.az”