Dünyanın bir çox ölkəsi neft, qaz və ya böyük sənaye müəssisələri olmadan da yüksək gəlir əldə etməyi bacarır. 

Bunun əsas səbəblərindən biri turizmdir. Hər il milyardlarla insan müxtəlif ölkələrə səyahət edir və onların xərclədiyi vəsait həmin ölkələrin iqtisadiyyatına böyük gəlirlər qazandırır. Mütəxəssislər turizmi bəzən “görünməz ixrac” adlandırırlar. Çünki turist ölkəyə gəlib pul xərcləyir, lakin bunun üçün ölkədən heç bir məhsul xaricə göndərilmir. 

“Cebheinfo.az”ın araşdırmasına görə, turizmin iqtisadiyyata təsiri ilk növbədə ölkəyə daxil olan valyuta axını ilə ölçülür. Xarici turistlər hotellərdə qalır, restoranlarda yemək yeyir, nəqliyyatdan istifadə edir, alış-veriş edir və müxtəlif xidmətlərdən yararlanırlar. Onların xərclədiyi vəsait təkcə turizm sektoruna deyil, onlarla başqa sahəyə də gəlir gətirir.

Nəticədə yeni iş yerləri yaranır, bizneslər inkişaf edir və dövlət büdcəsinə daxilolmalar artır. Bunun ən parlaq nümunələrindən biri İspaniyadır. Bu ölkə hər il on milyonlarla turist qəbul edir. Aralıq dənizi sahilləri, tarixi abidələri və mədəniyyəti sayəsində turizm ölkə iqtisadiyyatının əsas gəlir mənbələrindən birinə çevrilib. 

Bir çox şəhərlərdə yerli əhalinin böyük hissəsi məhz turizm hesabına dolanır. Turizm iqtisadi möcüzənin əsas səbəblərindən biri kimi Tailandda da görünür. Ölkənin tropik çimərlikləri, adaları və münasib qiymətləri milyonlarla insanı cəlb edir. 

Turist axını hotellərin, restoranların, nəqliyyat şirkətlərinin və kiçik sahibkarların gəlirlərini artırır. Nəticədə turizm milyonlarla insanın məşğulluğunu təmin edir. Maraqlı nümunələrdən biri də Birləşmiş Ərəb Əmirlikləridir. Uzun illər iqtisadiyyatını əsasən neft üzərində quran ölkə sonradan turizmə böyük sərmayələr yatırdı. 

Möhtəşəm göydələnlər, süni adalar, lüks hotellər və beynəlxalq tədbirlər sayəsində ölkə dünyanın ən məşhur turizm mərkəzlərindən birinə çevrildi. Bu gün turizm sektoru ölkənin iqtisadi şaxələndirmə siyasətində mühüm rol oynayır. Turizmin üstünlüklərindən biri də onun müxtəlif sahələri eyni vaxtda inkişaf etdirməsidir. 

Bir turist ölkəyə gəldikdə yalnız hotelə pul ödəmir. Taksiyə minir, kafedə oturur, muzeyə gedir, suvenir alır və müxtəlif xidmətlərdən istifadə edir. Bu isə iqtisadiyyatın bir çox sahəsinin gəlir əldə etməsinə imkan yaradır. Bununla belə, turizmdən həddindən artıq asılılıq müəyyən risklər də yarada bilər. 

COVID-19 pandemiyası zamanı dünya üzrə səyahətlərin dayanması bir çox ölkələrə milyardlarla dollar zərər vurdu. Turizmdən asılı olan iqtisadiyyatlar qısa müddətdə ciddi gəlir itkisi ilə üzləşdi. Bu hadisə göstərdi ki, turizm vacib gəlir mənbəyi olsa da, iqtisadiyyatın yeganə dayağı olmamalıdır. Azərbaycanda da turizm iqtisadiyyatın inkişaf etdirilməsi üçün prioritet istiqamətlərdən biri hesab olunur. 

Xəzər dənizi sahilləri, dağ turizmi, milli mətbəx, tarixi abidələr və təbiət mənzərələri ölkəyə daha çox turist cəlb etmək potensialı yaradır. Son illərdə hotellərin, istirahət mərkəzlərinin və nəqliyyat infrastrukturunun inkişafı bu sahəyə marağı artırıb. 

Mütəxəssislərin fikrincə, turizmin uğuru təkcə gözəl təbiətlə bağlı deyil. Turistlərin təhlükəsizliyi, xidmət keyfiyyəti, nəqliyyat rahatlığı, qiymətlərin əlçatanlığı və ölkənin beynəlxalq imici də mühüm rol oynayır. 

Bu amillər düzgün qurulduqda turizm bir ölkəyə hər il milyardlarla dollar qazandıran və minlərlə yeni iş yeri yaradan güclü iqtisadi alətə çevrilə bilər. Qeyd edək ki, turizm sadəcə insanların istirahəti deyil, həm də ölkələrin iqtisadi inkişafına təsir göstərən strateji sahədir. 

Dünyanın bir çox ölkəsinin təcrübəsi göstərir ki, düzgün planlaşdırılmış turizm siyasəti təbii sərvətlərdən daha dayanıqlı və uzunmüddətli gəlir mənbəyinə çevrilə bilər. Bu səbəbdən bir çox dövlətlər turizmi iqtisadiyyatın gələcəyinə qoyulan sərmayə kimi qiymətləndirirlər. 

Aişə Abdulova 
“Cebheinfo.az”